Buurzame Stroom: collectieve zonnepanelen voorzien Sint-Amandsberg-Dampoort van elektriciteit

‘Buurzame Stroom’ wekt in Sint-Amandsberg-Dampoort energie op via collectieve zonnepanelen op geschikte, maar tot nog toe onbenutte daken.

Ontstaan van het project

“Waarom liggen er zo weinig zonnepanelen op de daken in Sint-Amandsberg?” 

“Ik wil wel graag zonne-energie maar ik heb geen geschikt dak, kan dat niet op het dak van mijn buurman?.”

“Ik heb weinig financiële middelen, maar zou graag mee genieten van zonne-energie.”

 “Kunnen we de energie voor onze wijk niet zelf opwekken?”

Deze dromen en verzuchtingen kwamen naar boven tijdens één van de transitie-arena’s ‘Fenomenaal klimaatneutraal wonen in  Sint-Amandsberg-Dampoort’ op 14  mei 2014.  Tijdens deze transitie-arena konden de buurtbewoners ideeën aanbrengen om hun wijk klimaatneutraal te maken.

De dienst Milieu en Klimaat van de Stad zag het potentieel en ging hier de voorbije jaren mee aan de slag. Ze bracht een aantal stakeholders (2 buurtbewoners, VREG, Ecopower, EnerGent, Eandis en later in het proces ook Samenlevingsopbouw, Rescoop, Partago, CLT en Universiteit Gent) samen rond het vraagstuk  ‘hoe kan het zonnepotentieel in de wijk optimaal worden benut?’. Na enkele bijeenkomsten werd er besloten het project van start te laten gaan onder de noemer ‘Buurzame Stroom’. 

Met hulp van de studiebureaus Ilanga en Zero Emission Solutions (ZES) werden verschillende scenario’s afgetoetst, zijn geslaagde voorbeelden uit het buitenland bestudeerd en zijn grenzen van het wettelijk kader afgetast. 

Tijdens deze technische verkenning kwamen bijkomende belemmeringen naar boven:

●    Hoe zorgen we ervoor dat zonnepanelen ook op huurwoningen, appartementen, scholen en woningen van noodkopers kunnen komen?

●    Hoe zorgen we ervoor dat het elektriciteitsnet niet overbelast wordt op piekmomenten?

Nu is het moment aangebroken waarop de verschillende partners in het ‘Buurzame Stroom’- project van droom naar daad gaan en deze ambities omzetten in de praktijk.

Dit is de projectuitdaging van ‘Buurzame Stroom’:

“Het ontwikkelen en uittesten van een model waarbij 

-    het zonnepotentieel in de wijk maximaal wordt benut, 

-    met eerlijke verdeling van kosten en opbrengsten, 

-    zo veel mogelijk subsidie-onafhankelijk, en 

-    zonder de maatschappelijke kost (onder meer met betrekking tot de netinfrastructuur) te verhogen”

Projectdoel

Het project ‘Buurzame Stroom’ wil met een proeftuinproject in Sint-Amandsberg-Dampoort enkele pistes demonstreren en duidelijke aanbevelingen doen over hoe we zonne-energie zo goed en zo eerlijk mogelijk kunnen opwekken en gebruiken in een stad. 

Buurzame Stroom gaat op zoek naar oplossingen voor een energiesysteem op maat van de wijk zonder uitstoot van broeikasgassen, zonder dat er te hoge kosten mee gepaard gaan of zonder dat er kosten op een onrechtvaardige manier op de samenleving worden afgewenteld. Vraag en aanbod van energie in balans houden is een win-win voor iedereen. 

De collectieve aanpak van Buurzame Stroom bevordert bovendien het gemeenschapsgevoel in de wijk. Tegelijk onderzoeken we hoe kwetsbare doelgroepen zoveel mogelijk mee kunnen profiteren van zonne-energie. In het project wordt gezocht naar combinaties van economisch rendabele businessmodellen en solidariteitsmechanismen.

De concrete plannen

Jaarlijks 700 MWh opgewekt door zonnepanelen

Tegen eind 2019 wil ‘Buurzame Stroom’ dat er in de afgebakende zone jaarlijks een 700 MWh groene stroom via zonnepanelen (bijna een verdubbeling van bestaande zonne-installaties) wordt opgewekt. Daarbij zal 13%  van het totaal aantal deelnemende gezinnen behoren tot een kwetsbare doelgroep. 

Om dat te kunnen realiseren, werkt Buurzame Stroom onder andere een model uit dat huurders en verhuurders over de streep trekt om zonnepanelen te installeren op daken van huurwoningen. Er wordt eveneens gezocht naar oplossingen om mensen te kunnen laten investeren in zonnepanelen op een dak van één van de buren. Deelnemende gezinnen en bedrijven kunnen dan genieten van een lagere energiefactuur door minder energie te verbruiken en tegelijkertijd door de lage prijs van de binnen het project geproduceerde groene stroom.  

Het distributienet blijft in evenwicht

Om ervoor te zorgen dat het distributienet niet overbelast wordt door deze forse toename aan zonne-energie, die in pieken (wanneer de zon schijnt) én op hetzelfde moment geproduceerd wordt, zal Buurzame Stroom de buurt stimuleren om zoveel mogelijk van die geproduceerde energie te verbruiken op het moment dat de zon schijnt. 

Timmeren aan de weg van de toekomst

Via deze verschillende acties zal Buurzame Stroom:

-     een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek, lokale tewerkstelling en toegevoegde waarde, 

-    leiden tot beleidsaanbevelingen en input voor nieuwe regelgeving, proeftuinen en onderzoeksprojecten. 

Ongetwijfeld wordt Buurzame Stroom een stichtend voorbeeld voor andere wijken en stadsontwikkelingsprojecten in Gent en daarbuiten.

Afbakening gebied

 

De deelnemers in de kernzone (rood) zullen worden uitgerust met digitale meters om de effecten van  het project te kunnen opvolgen. Daarnaast bestaat ook een ruimere projectzone (paars) waarin gezinnen en bedrijven kunnen deelnemen aan de activiteiten van het ‘Buurzame Stroom’-project, maar geen digitale meters zullen krijgen. 

Partners

Het project Buurzame Stroom is een unieke samenwerking tussen heel wat partners:

1.    EnerGent: neemt de coördinatie van het project op zich

2.    Samenlevingsopbouw: bereiken en begeleiden van kwetsbare gezinnen

3.    Ecopower: testen van software die helpt bij het in evenwicht houden van het net

4.    EANDIS: aanleveren digitale meters en tool om gegevens van digitale meters te monitoren

5.    Universiteit Gent: technische ondersteuning om overbelasting van het net te vermijden  

6.    De Energiecentrale: renovatie-advies en expertise met betrekking tot aanpak van kwetsbare gezinnen

7.    Stad Gent: communicatie en afstemming met andere projecten in de wijk (bijvoorbeeld stadsvernieuwingsproject En Route)

Start van het project

Het project werd op 26 juni 2017 goedgekeurd op de Gemeenteraad. De verschillende partners starten nu met het uitwerken en verfijnen van het aanbod voor de buurtbewoners, dat 

begin 2018 zal worden voorgesteld. Vanaf dan zullen de buurtbewoners en bedrijven de kans krijgen om mee in het project te stappen. Het proefproject loopt tot september 2019. 

Tegen dan zal het project voldoende resultaten hebben om het concept van Buurzame Stroom ook in andere buurten van Gent toe te kunnen passen.

 

Delen op

Meer foto's