Hitte eiland effect: Gent centrum gemiddeld 3°C warmer

In het centrum van Gent is het gemiddeld 3°C warmer dan daarbuiten. Op hete dagen kan dit verschil oplopen tot 8°C. De oplossing? Meer groen, meer water, meer schaduw en minder steen en beton.

Onderzoekers van de Universiteit Gent meten op warme dagen 's avonds en 's nachts een temperatuurverschil van maar liefst 5 graden gemeten tussen het centrum Gent en vlak buiten het centrum. 

Vijf graden verschil, op nog geen tien kilometer van elkaar. Dat komt door het zogenaamde hitte-eilandeffect: de stad koelt veel minder snel af dan het platteland. En bij dagen met veel zonneschijn wordt dat verschil duidelijkst.

De oorzaak? Veel bebouwing en wegen.

 

Wat is een stedelijk hitte-eiland?

De Stad Gent heeft enkele jaren geleden als eerste stad in Vlaanderen het hitte-eilandeffect in kaart gebracht. In het centrum van Gent is het gemiddeld 3°C warmer dan daarbuiten en dit verschil kan oplopen tot 8°C op hete dagen. Dat is de conclusie van onderzoekers van VITO en UGent die IN 2012 de hittestudie uitvoerden in opdracht van Stad Gent. 

Een stedelijk hitte-eiland ontstaat wanneer er een temperatuurverschil optreedt tussen de stad en haar omliggende platteland. Dit temperatuurverschil is vooral een gevolg van de bebouwde en verharde omgeving in een stad. De materialen waaruit een stad is opgebouwd (asfalt, beton, natuursteen) slaan meer warmte op, die dan vertraagd aan de lucht wordt afgegeven. Er is ook minder verdamping in de stad omdat er minder groen is en de bodem meer is afgedicht.

 

8 warme nachten meer in Gentse binnenstad dan op platteland

Die extra warmte is vooral ’s avonds en ’s nachts voelbaar in de luchttemperatuur. Maar ook overdag merk je een duidelijk temperatuurverschil doordat de straatstenen, gevels en daken meer opwarmen.

Bovendien kent de binnenstad van Gent ook gevoelig meer warme nachten. Vergeleken met het omliggende platteland, zijn er 8 nachten per jaar meer waarvan de temperatuur niet onder de 18°C zakt.

De hittegevoeligheid van de stad zal in de toekomt nog sterker worden, zo blijkt uit de studie.

 

Oorzaken en oplossingen

De studie geeft een zicht op de oorzaken van het hitte-eilandeffect in Gent en vormt een beeld van de hittegevoeligheid van de verschillende Gentse stadswijken.

De analyseresultaten tonen aan dat in Gent vooral de verstening van de ondergrond, met asfalt, natuursteen of beton, bijdraagt tot het stedelijk hitte-eilandeffect. Ook de dichtheid van de bebouwing door de vele nauwe straatjes en weinig open ruimte, heeft een belangrijke invloed.

Extra groen kan echter heel wat soelaas bieden. Zo zorgen meer bomen voor meer schaduw overdag, waardoor er minder warmte vastgehouden wordt. De uitbreiding van groen in de stad kan gaan van bijkomende parken en groenpolen tot groendaken, gevelgroen of het gebruik van groene tegels bij openluchtparkeerplaatsen.

Water in vijvers, fonteinen of andere waterelementen kunnen de binnenstad verkoelen. Bij de heraanleg van pleinen en openbare ruimten moet er meer aandacht besteed worden aan groen, stromend water en schaduwbevorderende ingrepen zoals bomen of luifels.

Speelterreinen voor kinderen moeten voorzien worden van een onverharde ondergrond. En om verdere verdichting van de bebouwing tegen te gaan moet er gestreefd worden naar een ruimte-neutrale ontwikkeling van de stad.

De combinatie van groen met water, zoals groene oevers langs de Gentse waterlopen, is ideaal. Aan het begin van de zomerperiode zal het water, dat nog relatief koel is, een groter afkoelend effect hebben dan het groen dat dan nog minder dicht is. Aan het eind van de zomerperiode is dit net andersom.

Kort samengevat kunnen nieuwe hitte-eilanden voorkomen worden door meer groen, meer water, meer schaduw en minder verharding.  Er zijn heel wat ingrepen die een klimaatrobuust Gent kunnen helpen realiseren.

 

Meer info



Download het eindrapport van de studie. Op de pagina’s III tot en met XXV van de studie wordt een uitgebreide samenvatting gegeven.

Deze studie werd uitgevoerd met steun van de Vlaamse Overheid