Hitte-eiland en verkoelend effect van water in Gentse binnenstad

Hoe verkoelend is het effect van water in de Gentse binnenstad? VITO meet de temperatuur in de binnenstad en op het water.

In de stad is het gemiddeld een stuk warmer dan op het platteland. We spreken hierbij van een stedelijk hitte-eiland effect. Dit fenomeen doet zich vooral ’s avonds en ’s nachts voor tijdens de zomermaanden waarbij de temperatuurverschillen makkelijk kunnen oplopen tot meer dan 5°C.

Hoe komt dit? Oorzaken hiervoor zijn donkere bouwmaterialen die warmte opslaan en weer afgeven, het ontbreken van groen en water in de stad, het afremmen van de wind door de gebouwen, en de uitstoot van warmte door onder andere auto’s en airco’s.

Op warme dagen in de zomer kan deze extra hitte in de stad een gevaar vormen voor de gezondheid van kwetsbare groepen zoals jonge kinderen en ouderen. Door de klimaatverandering zal het probleem van hitte in steden de komende decennia nog toenemen.

 

Tot  8°C warmer in centrum van Gent

Tijdens de zomer van 2012 heeft VITO (Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek) het stedelijk hitte-eiland van Gent in kaart gebracht door middel van metingen, satellietbeelden en modelsimulaties. Het verschil in luchttemperatuur tussen stad en platteland bedroeg gemiddeld 3°C ’s avonds en ’s nachts, met pieken tot 8°C op warme dagen. 

 

Gent past zich aan

Om de hitte-last in de stad beperkt te houden, moeten we onze stad aanpassen. Hoe? Door bijvoorbeeld meer groen en schaduw in de stad te brengen, groendaken en groengevels aan te leggen, lichtere bouwmaterialen te gebruiken, meer regenwater op te vangen en vast te houden,… 

Over deze maatregelen bestaat wetenschappelijke consensus, maar het precieze effect ervan op de luchttemperatuur is niet altijd even goed geweten. Daarom meet VITO, in samenwerking met de stad Gent, in de zomer van 2015 het effect van water op de luchttemperatuur in Gent. Voor dit onderzoek werd een meetinstallatie aan de Wereld van Kina geplaatst en gebeuren er op enkele warme zomerdagen metingen aan de Blaarmeersen en op het binnenwater in het centrum.

 

Meetinstallatie op binnenplein van Wereld van Kina

Op het binnenplein aan de Wereld van Kina aan het Sint-Pietersplein staat sinds 29 juni 2015 een meetstation dat de luchttemperatuur, de vochtigheid, zonnestraling en stralingstemperatuur zal meten. De sensor bevindt zich in een actief geventileerde weerhut, waardoor effecten van zonnestraling op de sensor tot een minimum herleid worden en een zeer nauwkeurige meting mogelijk wordt. De beschutte locatie op het volledig verharde binnenplein zorgt ervoor dat de temperaturen die hier gemeten worden een goede indicatie zijn van de hoogste temperaturen in de binnenstad van Gent.

De meetopstelling zal tot eind september blijven staan. De resultaten zullen in het najaar van 2015 beschikbaar zijn.

 

Meten temperatuur aan Blaarmeersen

Om het effect van wateroppervlakken op de luchttemperatuur goed in kaart te brengen zal VITO op een hete dag (3 juli) metingen doen op het water van de Blaarmeersen. Dit zal gebeuren met een onbemand vaartuig, de zogenaamde Aquadrone (zie foto).

Op diezelfde dag zullen de onderzoekers ook in het centrum van Gent met bootjes rondvaren om de temperatuur te meten op het water en langs de oevers. Zo kunnen ze een goed beeld te krijgen van de grootte en reikwijdte van het verkoelend effect van water.

 

Meer foto's