Warmtenet in CO2-neutrale wijk in Oostakker

Het duurzaam wijkproject Aan de Ratte in Oostakker wil alle huizen in een cohousingproject aansluiten op een collectief warmtenet dat gerealiseerd wordt met een warmtepomp met diepteboringen.

In het najaar van 2015 startte de bouw van woonwijk De Kerselaar, een cohousingproject met 16 huizen. Verschillende leden van de cohousinggroep deden het voorstel deze nieuwbouwhuizen aan te sluiten op een collectief warmtenet, gevoed met een gedeelde stookkamer. De hitte in die stookkamer wordt opgewekt door een warmtepomp met diepteboringen. Hierdoor valt het warmtenet in de klasse ‘zeer lage temperatuur’- netwerk, onder de 40 graden. Op technisch vlak gaat het om pionierswerk.

In principe zal 95% van de energievraag via hernieuwbare energie opgewekt worden (warmtepomp bodem, zonneboiler-vacuümcollectoren, zonnepanelen). De gasketel is enkel nodig als we lange tijd met een strenge vriestemperaturen zitten zonder zon en er een groot debiet aan warm water nodig is. De kans dat dit voorvalt is heel klein. 

De kosten voor de collectieve energieproductie worden per gezin aangerekend naar rato van het eigen verbruik. Om die verrekening te kunnen doen, werd elke woonentiteit uitgerust met een Kamstrup Multical 402 energiemeter. 

Omwille van de complexiteit en het experimentele karakter van dit project liet de groep zich via de subsidie ‘Duurzame Wijken’ bij staan door technische experts. 

Verloop project

Het onderzoek en de dimensionering (het berekenen en uitvoeren van de afvoercapaciteit van een waterloop) zijn uitgevoerd en ook alle besprekingen met het Vlaams Energieagentschap (VEA) voor het opmaken van de startverklaringen energieprestatieregelgeving (EPB) zijn rond. Op een aantal lengtes van leidingen is er niets veranderd aan het concept. Voor de centrale van waaruit het warmtenet wordt gevoed, hebben we enkele kleine aanpassingen gemaakt. De zonneboiler ligt bijvoorbeeld verticaal boven het buffervat (de energieopslag). Er is een koppeling gemaakt om het regenwater te kunnen opwarmen met het buffervat van het warmtenet, opdat het water herbruikt kan worden door huishoudtoestellen zoals een wasmachine. "Het was een zeer complex proces", vertelt Luc Bouwens, lid van cohousinggroep De Kerselaar, " Het raadplegen van een specialist in energieprestatieregelgeving (EPB), met goede contacten in het Vlaams Enegieagentschap (VEA), was een must."

Duurzaam wijkproject

Cohousingproject De Kerselaar, te Aan De Ratte in Oostakker, onderzocht met behulp van de duurzame wijksubsidie een collectieve energievoorziening. "Wij zijn heel erg dankbaar voor de steun van Stad Gent.", zegt Bouwens. "Naar investering was het warmtenet veel duurder dan een gewoon gaskacheltje. De subsidie van Stad Gent heeft het project dan ook een stuk betaalbaarder gemaakt." Gentenaars kunnen samen innovatieve projecten bedenken en uitwerken om hun wijk duurzamer te maken. De collectieve actie tegen klimaatverandering in Gent krijgt op die manier verder vorm.  

Het belangrijkste leerpunt dat de groep wil meegeven aan andere initiatiefnemers met gelijkaardige ideeën is: "Laat je begeleiden door ervaren deskundigen. Het is een zeer complex gegeven: zowel de installatie als het EPB verhaal.  Ook de afstemming van de verschillende aannemers aanwezig op de werf vraagt veel tijd en energie, Gans het project onder de vleugels brengen van een architect met kennis van technieken of een bekwame projectleider is geen slechte investering. Door gebrek aan communicatie tussen onze aannemers zijn er fouten gebeurd die wel te herstellen zijn, maar toch telkens een bom geld kosten.

Wie een gelijkaardig project wil opzetten kan de contactgegevens van deze Gentenaars opvragen via info@gentklimaatstad.be

Meer foto's